VOLKSVERMAAK
Oorspronkelijk waren de middeleeuwse toneelopvoeringen in Deventer
een soort passiespelen. Eerst werden ze opgevoerd in de Lebuďnuskerk,
vanaf 1394 op de Brink. Het stadsbestuur subsidieerde dergelijke
opvoeringen door de spelers, meestal scholieren van de Latijnse
School, een vergoeding te geven.
Pas in de loop van de 15de eeuw kreeg het spel een wat wereldser
karakter. Dat was het gevolg van het Humanisme in deze streken. Het
Humanisme benadrukte de waarde van de mens als individu en ontleende
veel van haar denkbeelden en kunstvormen aan de klassieke oudheid.
Dat gold ook voor
toneelkunst.Toneelspel was toen nog een zaak van amateurs. Behalve de
scholieren van de Latijnse School, voerden ook de smeden en de Bergenvaarders van tijd tot tijd spelen op.
De Bergenvaarders speelden in 1484 op vastenavond een stuk met de
titel Suzanne. In de wintermaanden gingen ze niet naar Bergen en
probeerden ze wat bij te verdienen door het brengen van
toneelspelen. Voor een toneelstuk dat buiten moest worden opgevoerd,
timmerden werklui op de Brink een soort amfitheater dat ze ‘perk’
noemden.
SINTERKLAASFEEST
Wanneer je in Deventer geboren en getogen bent, heb je vanzelf iets
met het jaarlijkse Sinterklaasfeest. Nostalgische herinneringen aan
de boottocht van Sint Nicolaas, de aankomst, de optocht, de (vroegere)
Sinterklaasoperette en de (latere) Sinterklaasmusical. Je bent de
koude voeten, de natte kleren, het lange wachten op de aankomst,
vergeten. Ook het verplichte lopen in de optocht zie je nu als een
leuk gebeuren.
Het Sinterklaasfeest in Deventer had en heeft iets bijzonders zowel
voor jong als voor oud…
Als leerling van het openbaar onderwijs ging je, wanneer je op de
(vroegere) kleuterschool zat, rechtstreeks naar school om het feest
te vieren.
De eerste en tweede klassers van de lagere school (de leerlingen van
de latere groepen drie en vier van de basisschool) mochten naar de
aankomst. Wanneer de school niet op loopafstand van de Kapjeswelle
lag, werd je zelfs per bus gebracht. Dat dit veel frustraties opriep
bij de leerkrachten (etc.) hebben we als kind nooit gemerkt. Bussen
die verkeerd reden, te laat kwamen, te ver van de Kapjeswelle hun
‘lading’ moesten lossen, noem maar op…
De derde en vierde klassers (groepen 5 en 6) liepen in de optocht
van Sinterklaas mee, vroeger naar de bioscoop (EDB en Luxor) om een
leuke film met goochelaar te zien.
Later gingen deze (openbare) leerlingen naar de schouwburg om een
kort toneelstukje, gespeeld door de toneelvereniging Volksonderwijs
te aanschouwen. Ik weet me nog te herinneren “Het Spook van
 Spechtenstein”en “De Geldmolen”…
De vijfde en zesde klassers (groepen 7 en 8) gingen vroeger naar de
Sinterklaasoperette… Wat was het als kind een feest om in de
schouwburg te komen, je dronk de indrukken met volle teugen op… Het
was helemaal het einde wanneer dan jouw juf of meester ook nog op de
planken stond, wat was je dan trots.
Ferdo Assenberg
|
